Anne ve Babalar İçin

Aile İçi İletişim, Çocuk Gelişimi, Ebeveyn Rehberi, Evlilik İlişkisi – Banu Kaplan Kurtoğlu

Kardeş kıskançlığı

Kardeş Kıskançlığı

Kıskançlık, kişinin diğerlerinden istediği ilgiyi ve sevecenliği göremediğini hissetmesi sonucu oluşan doğal bir duygudur. Yoğun yaşanması,  kişide olumsuz duygular oluşturmakta ve psikolojik rahatsızlıklara neden olabilmektedir.

Kardeş kıskançlığı, anne ve babanın sevgisini, özellikle de annenin ilgisini paylaşamama sonucu ortaya çıkmaktadır. Hem büyük çocuğun küçüğe, hem de küçük çocuğun büyüğe karşı kıskançlığı olabilir.Genellikle baş edilmesi zor olan, eve yeni gelen bireye yani küçük çocuğa karşı büyük çocuk ya da çocukların duyduğu kıskançlıktır.

Kardeş kıskançlığı cinsiyet farkı olan çocuklarda hem cinslere göre daha sık görülmektedir. Kendisinden farklı bir cinsiyette kardeşi olan çocuk, ailenin onun cinsiyetinden memnun olmadığı için farklı bir cinsiyetten kardeşi olduğunu düşünebilir. Kardeşler arası yaş farkı da kardeş kıskançlığının oluşmasında  etkilidir. Yaş farkı az olan, özellikle 5 yaşın altında yeni bir kardeşe sahip olan çocuklarda daha sık görülmektedir.

Kıskançlık öğrenilen ve taklit edilen bir davranıştır. Anne babanın birbirlerine karşı kıskançlık duygusu beslediğini gören çocuk, bunun yaşanması gereken bir duygu olduğu hissine kapılabilir. Annenin sürekli eve yeni gelen kardeşle ilgilendiğini gören çocuk, artık kendisinin yeteri kadar sevilmediği ve ebeveynleri tarafından yeteri kadar korunamayacağı duygularına kapıldığı için kıskançlık göstermektedir. Anne, baba ya da eve gelen diğer kişilerin yaptığı herhangi bir kıyaslama kardeş kıskançlığını artırır. Büyük çocuğa yüklenen abi/abla oldun sorumluluğunun fazla gelmesi de kardeş kıskançlığını artıran etkenler arasındadır. Anne babanın ilişkisi de kardeş kıskançlığında önemli rol oynayan faktörler arasındadır. Anne baba arasındaki ilişki sağlıklı değil ise ebeveynlerden biri herhangi bir çocuğa karşı bağımlılık geliştirebilir. Bu durum diğer çocukta kardeşine karşı kıskançlık duygusunun oluşmasına neden olur.

Kardeş kıskançlığı, kıskançlık duygusu yaşayan çocuk tarafından kardeşine, anneye, babaya ya da kendine yönelmektedir.

Kardeşe karşı yaşandığında, vurma, itme, onun yemeğini yeme, yemek yemesini engelleme, düşmanlık besleme…

Anneye karşı yaşandığında anneye bağırma, söz dinlememe, alt ıslatma, yemek yememeparmak emme, bebek gibi konuşma davranışları görülür. Çocuk bu davranışları annenin onunla bebek gibi ilgileneceği duygusu ile yapar.

Çocuğun kendine karşı yaşandığında, üzüntü, kızgınlık, can sıkıntısı, öfke, içe kapanma olarak ortaya çıkar.

Çocuk bu tür davranışlarla kaybettiği ilgiye yeniden kavuşmaya çalışmaktadır.

Kardeş kıskançlığı tamamen ortadan kalkmayabilir ancak azaltılabilir. Çocukların benlik algısını zedelemeden bu dönemin en az zararla geçirilmesi sağlanabilir. Eve yeni bir birey geleceği zaman; anne henüz hamile iken, çocuğa kendi bebeklik fotoğrafları gösterilerek kendisinin de bir zamanlar bebek olduğu, annenin bakımına ihtiyacı olduğu anlatılmadır. Gelecek olan bebeğin neye benzeyeceği fotoğraflarla somut bir hale getirilebilir. Bebeğe alışveriş yapılırken çocuğa da bazen yeni eşyalar alınabilir.Çocuğa evin artık daha farklı olacağı, yani evde daha fazla hareket olacağı, bebek büyüyünceye kadar bebeğin bakıma ihtiyacı olduğu anlatılmalıdır. Bebek doğduktan sonra anne bebeğin bakımı ile ilgileneceği için diğer çocukla baba ilgilenmelidir. Ancak bu ilgi abartılmamalıdır. Evin rutinleri çok fazla değiştirilmemelidir. Eve gelen misafirler önce büyük çocuğa selam vermeliler (öpme, sarılma, hediye verme gibi ailenin yaklaşımı nasıl ise), daha sonra bebek ile ilgilenmelidirler. Bebeğin bakımına büyük çocuk da korunaklı bir şekilde dahil edilmelidir. Büyük çocuğun anne baba ile yatma isteği karşılanmamalıdır. Bebeğe zarar vermemesi gerektiği kesin bir dil ile anlatılmalıdır. Anne baba onu sevdiğini ve her zaman koruyacağını söylemelidir. Çocuğun bunu ara ara duymaya ihtiyacı vardır. Onu bebekten daha çok sevdikleri söylenmemelidir. Bebekten bahsedilirken, bebeğin adı söylenmelidir. Anne, baba ve diğer misafirlerin kendi kardeşleri ile ilgili öyküler anlatması da çocuk için durumu daha anlaşılır bir hale getirecektir.

Etkinlik:

Büyük çocuğun yapabileceği yaşa göre; kardeşi büyüdüğünde ona göstermek için ailece video çekilebilir. Büyük çocuk kardeşi ile kendisinin veya ailesinin resmini yapabilir. Bu resimler yine beraber yapılacak bir çerçeve ile süslenerek çocuk nereye istiyorsa; kendi odasına, bebeğin odasına veya evin ortak kullanım alanlarına asılabilir ya da belirlenen aile hatıra kutusunda saklanabilir.

 

 

İlgili Yazılar

Çocuğun Duygusal Zeka Gelişimi Nasıl Sağlanır?

9 yaş gelişim özellikleri

Çocuğum İlkokula Hazır Mı?

Çocuklar neden yalan söylerler?

Akran zorbalığı

5 yaş gelişim özellikleri

Oyun ve Çocuk

Çocuklara Mutfak Oyunları

6 yaş gelişim özellikleri

Çocuğuma Kitap Okutmak için Neler Yapabilirim?

10 yaş gelişim özellikleri

8 yaş gelişim özellikleri

Okula Uyum Süreci

Mutlu bir evlilik için ne yapmalı?

Boşanma ve çocuk

Karın ve Kış Sporlarının Çocuk Gelişimine Katkıları

Çocuğumun yemek yemesini nasıl sağlayabilirim?

Başkasının Eşyasını İzinsiz Almak/Çalmak

İstismar ve İhmal

Ön ergenlik

7 yaş gelişim özellikleri

Çocuğuma Sevgimi Nasıl Gösterebilirim

Çocuklarda uyku düzeni nasıl sağlanır ?

Okul korkusu

Prematüre Doğan Çocukların Okul Başarıları Nasıl Desteklenir?

Yorum Ekle